|
 Eğitim
Bilimleri
Öğretim Stratejileri Yöntem ve Teknikleri Konu
Başlıkları
 Bireysel Öğretim Teknikleri Konu Özeti
Bireysel öğretim
teknikleri ve özellikleri aşağıda açıklanmıştır.
Programlı (Programlandırılmış) öğretim (Skinner)
• Skinner'in ve davranışçı kuramın geliştirdiği öğretme
tekniğidir. Öğretimi birey-selleştiren bir tekniktir.
• Öğretilecek her davranış sırasıyla hiç atlanmadan öğretilir.
Öğrenci bu yöntemde özel hazırlanmış bir materyalle (bilgisayar
yazılımı, kitaplar vb.) etkileşime girerek kendi kendine öğrenir.
• Öğrenci materyaldeki bilgi birikimi okur, anlar, sorulara cevap
verir ve geribildirimlere göre devam eder.
• Programlı öğretim uygulamalarında etkinlikler programlı ders
kitaplarıyla ya da öğretim kanalıyla (özellikle bilgisayar
yazılımlarıyla) sunulur.
• Programlı öğretim yazılımları doğrusal programlama (öğrenci
belirli bir düzenleme ilerler. Önkoşul bilgileri, ilgi ve
ihtiyaçları dikkate alınmaz öğrencinin ilerlemesi ve çalışması
program tarafından sağlanır.) ve dallara ayrılan programlama
(öğrencinin ilgi ve ihtiyaçları ile ön koşul bilgileri dikkate
alınır. Öğrenci ilerlemesi ve çalışmasını bizzat kendi yapar. Öz
programlama adı da verilir.) olmak üzere iki türlü hazırlanır.
• Öğretimin bireylerin hızına göre düzenlenmesi esasına dayanır.
• Küçük adımlar, etkin katılım, başarı, anında düzeltme, kademeli
ilerleme, bireysel hız ilkeleri uygulanır.
Programlı öğretimin özellikleri
• Öğretimi bireyselleştirir.
• İlgi çekici ve uyandırıcıdır.
• Anında dönüt düzeltme sağlar.
• Zamandan ekonomiklik sağlar.
• Tekrar olanağı verir.
• Her öğrenci kendi öğrenme hızına göre hareket eder.
• Kademeli yaklaştırma yoluyla öğrenmeyi sağlar. Öğrenmede en etkili
yaklaşımın pekiştireç olduğunu varsayar.
• Bilgisayar yazılımları, internet ve özel hazırlanmış kitapçıklar
ile verilir. Materyalin hazırlanması profesyonellik ve uzmanlık
gerektirir ve zaman alır.
• Okulda ve okul dışında uygulanabilir. Sınırlılıkları:
• Her disiplin (konu) alanının öğretiminde etkili değildir.
• Sınıfta bireysel etkileşimi (öğretmen-öğ-renci, öğrenci-öğrenci)
sınırlar.
• Bilgi ve kavrama düzeyi hedef alanlarını kazandırmada kullanılır.
Daha üst düzey hedef alanlarını kazandırmaz.
Bireyselleştirilmiş Öğretim (Keller Planı)
• Sınıftaki öğrenci sayısı arttıkça, her öğrenciye düşen öğrenme
zamanı ve hizmeti azalmaktadır. Aynı zamanda bir sınıftaki
öğrenciler arasında bireysel farklılıklar bulunmaktadır. Bu durumda
öğrencilerin tamamı aynı etkinliklerle öğrenemezler. Öğrenme düzeyi
farklı öğrencilerin öğrenmesi ancak öğretimin bireyselleşmesi ile
mümkün olabilmektedir. Öğretmen sınıftaki tüm öğrencilere değil de,
3-5 öğrenciden oluşan küçük gruplara ders yapar.
• Bir sınıfı oluşturan öğrenciler arasındaki öğrenme ve bireysel
farklılıklarının giderilerek her öğrenciye hızına uygun öğretim
yapılması tekniğidir. Her öğrenci kendine özgü düzeylerde öğrenir.
• Öğretmen sınıfın tümüne değil 3-4 öğrenciden oluşan küçük gruplara
(homojen gruplar) açıklama yapar. Öğrenme stili, tarzı önemlidir.
• Sınıfta farklı nedenlerden dolayı öğrenme güçlüğü yaşayan ve sınıf
içerisinde özel olarak ilgilenilemeyen kullanılan bir tekniktir.
• Bireysel ödev ve çalışmalar yaparlar.
• Bireysel gereksinimlere dönük grup çalışmalarında değişik
etkinlikere yer verilerek öğrencilerin değişik çalışmalar yapmaları
sağlanabilir. Bunun için;
/ Dönüşümlü günlük çalışmalar (sınıf gruplar halinde çalışır, grubun
başında iyi bilen lider öğrenci bulunur, değişik etkinlikler
üzerinde çalışma yapılır.)
/ Beceri geliştirme çalışmaları (öğrenciler arasında beş grup
oluşturulur bir grup öğrencileri yönlendirmek amaçlıdır, diğer dört
grup etkinliklerde bulunur, bir öğrenci farklı kümelerde bulunarak
kendini geliştirebilir.)
/ Planlı grup çalışmaları (Öğrencilerin bir yarı yılda kazanması
gereken beceriler planlı bir şekilde gruplar üzerinde
gerçekleştirilir.)
/ Düzey geliştirme çalışmaları yapılar. (Öğrencilerin
hazırbulunuşluk düzeylerine uygun yönetim etkinlikleri
gerçekleştirilir.) (Demirel, 2004, Valette, 1972)
Bilgisayar Destekli Öğretim
• Bilgisayar öğretiminde öğretmene yardımcı bir öğretim araç:
olarak kullanılır. Öğretimde çoklu ortamı sağlar. Göze ve kulağa
hitap eden etkili bir öğretim aracıdır.
• Genel anlamda öğrenci öğrenmesine ve başarısına olumlu yönde etki
yapar. Fakat öğrencinin bir bütün olarak gelişimini sağlayamaması
özel donanım ve beceri gerektirmesi, tüm hedef alanlarını (sadece
bilme ve kavrama düzeyini kazandırır) kazandırmadaki etkisizliği ve
içerikte yer alan tüm konuları aktarmadaki yetersizliği nedeniyle
sınırlıdır.
• Öğrenciler için, renkli, hareketli, animasyonlu olarak hazırlanan
eğitim CD'leri aracılığı ile öğrenme zevkli ve ilgi çekici hale
gelir.
• Bilgisayar öğretmenin yerine geçen bir araç değil, öğretmene
yardımcı olan öğretimi tamamlayıcı bir destek aracıdır.
Bilgasayarla öğretim uygulamalarının farklı türleri:
• Konu (ders) sunumları
• Programlı öğretim uygulamaları
• Similasyon (Benzetişim)
• Problem çözme uygulamaları
• Problem çözme uygulamaları
• Öğretimsel oyunlar
• Özel ders
• Alıştırma, tekrar ve uygulama
• Testler (sınavlar)
Bilgisayar destekli öğretimin avantajları:
• Çeşitli zihinsel becerileri geliştirmesi
• İlgi ve dikkati çekmesi, merak uyandırması
• Öğrenme sürecinin devamlılığı sağlaması
• Eksik öğrenmelerin belirlenmesi ve giderilmesi
• Sık tekrar etme olanağını vermesi
• Bilgi ve kavrama düzeyindeki hedef alanlarını kazandırması
Bilgisayar destekli öğretim programlarını (yazılımların)
hazırlanmasında dikkat edilecek hususlar:
• Öğretimin hedeflerine uygun olması
• Program içeriğinin hedeflere uygun olması
• Öğrenci ilgi ve yeteneklerine uygun olması
• Uygun ipucu, öğrenci katılımı, pekiştireç uygulamalarına sahip
olması
• Programın açık, net ve anlaşılır bir dille yazılması
• Dönüt düzeltme etkinliklerine sahip olması
• Uygun beceri ve davranışları kapsaması
• Öğretmene yardımcı olması
• Görsel ve işitsel uyarıcı zenginliklerine sahip olması.
Tutor Destekli Öğretim
Tutar destekli öğretim, öğrencinin öğrendiği konularda,
anlamakta güçlük çektiği kısımlarla ilgili olarak bireysel öğretim
desteği görmesidir. Tutar desteği tamamen yardım isteyen öğrencilere
öğretim olanağı, sağlayan bir öğretim etkinliğidir. Öğrencilerin
öğrenme güçlüğü yaşadığı konuları öğrenmelerinde önemli katkılar
sağlayan bir bireysel öğretim etkinliğidir. Anlaşılacağı üzere,
tutor destekli öğretim hizmeti öğrenci tarafından cevaplanamayan
soruların cevaplanmasına olanak sağlar. (Tan, 2005) Örneğin fizik
dersinde ödev yapan bir öğrencinin yapmış olduğu hatalar kendisine
bireysel olarak açıklanarak, eksiklerini ve yanlışlarını görmesini
sağlayacak bilgiler verilerek ödevini tekrar yapması istenerek
tekrar dönüt verilir. Bu uygulamada daha çok öğrenciye eksiklerini
ya da yanlışlarını kendisinin anlayabileceği ipuçlarını ve
önbilgileri vermektir.
|
 |
