|
 KPSS
Ölçme ve Değerlendirme Konuları
 Eğitimde
Kullanılan Ölçme Araçları Konu Özeti
YAZILI YOKLAMALAR
Öğrencilerin yöneltilen soruların cevaplarını düşünüp
hatırlayarak ve cevabı organize ederek yazdığı bir sınav türüdür.
Öğretmenlerin ve öğrencilerin alışık olduğu bir sınav türüdür.
Hazırlanmasının kolay olması, uzun zaman almaması ve öğretmenlerce
iyi biliniyor olmasınan dolayı sık tercih edilen bir sınav türüdür.
Bunun nedeni, hazırlanmasının kolay olması, iyi bilinen bir sınav
olması diğer sınav türlerinin yeterince bilinmemesi ve bir uzmanlık
gerektirmemesidir. Yazılı yoklamaların en önemli tarafı (avantajı)
bilgi düzeyinin üstündeki üst düzey zihinsel işlemler (uygulama,
analiz, sentez, değerlendirme, organize etme, bilgileri değişik
durumlarda uygulama, orijinal görüş ve ürünler ortaya koyabilme)
gerektiren türdeki hadefleri ölçe-bilmesidir.
Yazılı Yoklamalarda Dikkat Edilecek Faktörler
• Az sayıda soru sorulması (bu nedenle geçerliği ve güvenirliği
düşüktür.)
• Öğrenciye cevap özgürlüğü tanıması (Öğrenci bildiklerini özgürce
düzenleyip sunabilir.)
• Öğrenciyi sınırlandırmaması
• Hazırlanması kolay, puanlaması güç olması ve zaman alması
• Şans başarısı yoktur, (cevabını bilmediği halde soruyu doğru
cevaplayabilme olasılığı düşüktür.)
• Puanlaması zordur.
• Puanlanması sübjektiftir, (puanlayıcı yanlılığını katabilir,
özneldir.)
• Puanlama güvenirliği zayıftır.
• Öğrenci cevabını bilmediği soruda şişirme yapması. Yazmada güçlü
olar birisinin, yanlış olma olasılığı olacak ifadelerden kaçınarak,
yuvarlak ifadelerle cevaplama yoluna gidebilmesi.
• Üst düzey zihinsel hedef alanlarına (Problem çözme, yeni ve
orijinal fikirler üretme, bilgiyi benzer ya da farklı durumlarda
kullanma, fikirleri analiz etme, görüşleri değerlendirme) yönelik
özellikleri ölçme.
• Öğrencileri çalışmaya yöneltir. Konuları ezberlemekten çok
bütünlüğüne, derinliğine ve ilişkiselliğine göre öğrenmelerini
sağlar.
Yazılı Yoklamalar Hangi Durumlarda Kullanılmalıdır?
• Öğrencilerin gelecekleri ile ilgili kritik kararlar güvenilir
sınavlara dayandırıl-malıdır. Soru sayısının az, puanlama
güvenirliğinin düşük olması nedeni ile yazılı yoklama bu amaç için
kullanılmamalıdır.
• Sınava girecek öğrenci sayısı az ise kullanılabilir.
• İlköğretimin ilk sınıflarından başlayarak öğretimin her
kademesinde kullanılabilmektedir.
• Puanlaması zordur.
• Puanlanması sübjektiftir, (puanlayıcı yanlılığını katabilir,
özneldir.)
• Puanlama güvenirliği zayıftır.
• Öğrenci cevabını bilmediği soruda şişirme yapması. Yazmada güçlü
olar birisinin, yanlış olma olasılığı olacak ifadelerden kaçınarak,
yuvarlak ifadelerle cevaplama yoluna gidebilmesi.
• Üst düzey zihinsel hedef alanlarına (Problem çözme, yeni ve
orijinal fikirler üretme, bilgiyi benzer ya da farklı durumlarda
kullanma, fikirleri analiz etme, görüşleri değerlendirme) yönelik
özellikleri ölçme.
• Öğrencileri çalışmaya yöneltir. Konuları ezberlemekten çok
bütünlüğüne, derinliğine ve ilişkiselliğine göre öğrenmelerini
sağlar.
Yazılı Yoklamalar Hangi Durumlarda Kullanılmalıdır?
• Öğrencilerin gelecekleri ile ilgili kritik kararlar güvenilir
sınavlara dayandırıl-malıdır. Soru sayısının az, puanlama
güvenirliğinin düşük olması nedeni ile yazılı yoklama bu amaç için
kullanılmamalıdır.
• Sınava girecek öğrenci sayısı az ise kullanılabilir.
• İlköğretimin ilk sınıflarından başlayarak öğretimin her
kademesinde kullanılabilmektedir.
Böylece soru yazımına zaman ayrılmamalıdır. Cevap anahtarı
öğrencilere bildirilmelidir.
• Yazılı yoklamaların değerlendirilmesinde yazı güzelliği sayfa
düzeni, kompozisyon becerisi gibi ölçülen özelliğin dışındaki
özelliklere de puan verilmesi önce (ölçme konusu olan özelliği başka
özellikleri de kattığından dolayı) geçerliği sonra da (puanlamaya
hata kattığı ve bilen-bilmeyen öğrencileri birbirinden
ayıramadığından dolayı) güvenirliği düşürür.
• Sorular kitaptan olduğu gibi alınmamalıdır.
• Açık kitap sınavından kaçınmak gerekir.
Yazılı sınavların puanlarına karışabilecek başlıca hata
kaynakları şunlardır:
• Öğrencilerin soruları cevaplamaya olan isteklilik derecesi
• Puanlamayı yapan kişinin yanlılığı
• Ölçme yönteminin (yazılı yoklamanın) ölçülen hedef-davranışlara
uygunluğu
• Yazılı yoklamanın ölçülen davranışlara uygunluğu
• Yazılı yoklamanın uygulandığı koşullar ve ortamdan kaynaklanan
nedenler
Yazılı Sınavların Puanlanması
• Puanlama yönergesi ve cevap anahtarı kullanılmalıdır.
• Mümkünse sınav kağıdı birden fazla puanlayıcı tarafından okunmalı
(puanlama güvenirliği) ve puanların ortalaması alınmalıdır.
• Bütün sınav kağıtlarındaki sorular sıra ile okunmalıdır. Yani 1.
sorular bütün sınav kağıtlarında puanladıktan 2. sorular puanlanmalı
sonra 3. sorulara geçilmeli ve böyle devam edilmelidir.
• Bir soruya öğrencilerin tümünün verdiği cevaplar puanlandıktan
sonra diğer soruya geçilmelidir. Bunun için cevabın değişik
bölümlerine verilecek puanlar ayrı ayrı belirlenmelidir.
• Puanlayıcı yanlılığından kaçınılmalıdır. Öğretmen isimlere
bakmamalı, puanlamaya yazı güzelliği, anlatım gücü, sayfa düzeni,
gibi ölçülmesi amaçlanmayan etkenler katılmamalıdır.
|
 |
