|
 KPSS Öğrenme Psikolojisi Konuları
 Güdüleme Motivasyon
Konu Özeti
Etkileştiği çevresi
insanı,davranışları öğrenmeye zorlar.Zorlama ile hayvanlar da ba-zıdavranışları
öğrenirler. Ama hayvanları davranmaya iten gücün , iç güdü olduğu
varsayılmaktadır.İnsanı gelişmeye iten güç ise dürtü,güdü,gereksinme
ve güdülenme kavramları ile anlatılmaktadır.
İç güdü bir canlı türünün tüm üyelerinde aynı biçimde görülen,
kalıtsal olarak örgütlenmiş öğrenmeye dayanmayan, davranma
eğilimidir. İç güdü ile yapılan davranışlar kendiliğinden doğal
olarak ortaya çıkarlar. Kimi kez iç güdü sözcüğü yerine içtepi
sözcüğü de kullanılır. Kimi psikologlar, saldırganlık,kıskançlık,
başarı, gibi davranışların kaynağının insanın iç güdüsü olduğunu
savunurlar. Ama insan,öteki canlılardan farklı olarak, çevre
etkilerinin dışında iç güçlerinin
zorlaması ile, doğayı değiştirecek,öteki canlılardan üstün gelecek,
kendine kültür denilen bir ortam yaratacak gelişmişliğe ulaşır.
İnsanı,yemek,içmek gibi yaşaması için gereken davranışlara yönelten
ve doğuştan getirilen itici güce dürtü denir. Kimi psikologlar ,
dürtüleri fizyolojik güdü adı altında güdülerin alt dalına koyarlar.
Güdü (motive) insanı bilinçli olarak yaşaması ve gelişmesi için bir
gereksinimini karşılamaya yönelten bir iç güçtür. Güdüler,
öğrenilmemiş (kalıtsal) ya da doğumdan sonra çevrenin gereksinmesini
kapsayan genel bir kavramdır. Güdünün açıkça gözlenen ya da
gözlenmeyen bir çok türü vardır. Psikologlar güdüleri teker teker
saymaktan daha çok bunları kümelendirerek adlandırırlar.
İnsan , bazı güdülerinin farkında olmayabilir. Farkına varılan ya da
varılmayan güdüler, doğumdan sonra birbirini etkileyerek ve çevre
değişkenleri ile çekinik ya da baskın nitelik kazanarak insanın
güdüsel örüntüsü-nü oluştururlar. İnsan, belli bir güdünün
yönlendirmesinden çok güdüsel örüntünün yönlendirmesiyle
gereksinimlerini karşılar.
Gereksinme insanın bedensel, toplumsal, ruhsal nitelikte olan bir
şeyin (nesne,ilişki ,duygu, bilgi gibi) yoksunluğundan,
yetmezliğinden duyduğu içsel gerilimdir. Günlük anlatımda gereksinme
kavramı güdü ,dürtü kavramına göre daha çok kullanılır. Ayrıca, güdü
,dürtü ve gereksinme kavramları , birbirinin yerine kullanılabilir.
Dürtü ,güdü ya da gereksinmenin insanın, bir davranışı öğrenerek ya
da değiştirerek gelişmeye itmesi gerekir. Başka bir deyişle insan
gereksinmesini doyurmaya güdülemelidir.
Güdülenme insanın gereksinmesini (dürtüsünü, güdüsünü) doyurmak için
eyleme geçecek düzeyde isteklenmesidir. Gereksinmenin etkisiyle
güdülenmeyi ,dış etkilerle güdülenmeden ayırmak için ,gerektiğinde
içsel (doğal)güdülenme deyimi kullanılır. Dışsal (yapay) güdülenmeye
eğitimde güdüleme denir.
Güdüleme, insanı bir gereksinmesini doyurmaya ya da onda yeni bir
gereksinme yaratmaya yönelik dıştan yapılan etkidir. Kimi kez
etkileme ile güdüleme eş anlamda kullanılır.Öğretmenin öğrencide bir
konuyu öğrenmeye istek yaratması güdülemedir.Eğer öğretmen
öğrencide, onu öğrenme eylemine geçirecek düzeyde istek
yaratabilmişse öğrenci dıştan güdülenmiştir.
|
 |
