|
 KPSS Öğrenme Psikolojisi Konuları
 Güdüler Konu Özeti
İnsanın amacı , yaşamını
ve soyunu sürdürmektir. İnsanın yaşamını ve soyunu sürdürmesi de
güdülerini doyurmaktır.İnsanın bazı güdüleri kalıtsaldır.Açlık
susuzluk,cinsellik,merak,oyun, devinme gibi güdüler doğuştan
gelir.Bunlara dürtü,birincil güdü,temel güdü ya da öğrenilmemiş
güdüler de denilmektedir. Bu tür güdülerin ,yekindiğinde insanı
davranışa itme gücü yüksektir. Açlık,susuzluk gibi dürtülerin
doyurulamaması, insanın yaşamını sona erdirir. (Mas-low,1971)
İnsanın bazı güdüleri ise çevre etkenleri ile oluşur. Bunlar
öğrenilmiş güdülerdir. Çevre etkenleri içinde özellikle
toplum,insanın yeni güdüler öğrenmesini sağlar. Buna kültürel ya da
sosyal etkenler denir. Çevre etkenleri ile edinilenler ,bir topluma
ilişkin
olma , toplumun onayını kazanma , başkasının gözüne girme
,sorumluluk alma, başarılı olma ,toplumda bir konum edinme gibi
güdülerdir. Bunlara ikincil güdülerde de denir.
İnsanın öğrenilmemiş ve öğrenilmiş güdülerinin ne olduğu konusunda
pek çok araştırma yapılmış ve çok sayıda güdü ,dürtü ve gereksinme
adı bulunmuştur. Bunların kümelere ayırarak sınıflandırılması da
yapılmıştır.
Bu sınıflandırmadan biri aşağıdadır:
1. Fiziyolojik ihtiyaçlar: Açlık, susuzluk.
2. Beden güvenliğini sağlama: Yaşama ,dinlenme,
tehlikelerden,hastalıklardan ve kazalardan korunma, çalışma gibi
gereksinmeler.
3. Cinsel doyurulma: Karşıt cinsin dikkatini ve ilişkisini
sağlama, cinsel gerilimden kurtulma gibi gereksinmeler
4. Sevilme ve kabul edilme: Sevilme güven içinde olma arkadaş
ve dost edinme , toplumca beğenilme, bir kümeye katılma, başkalarını
memnun etme , iyilik yapma , övülme gibi gereksinmeler
5 Toplum da yer edinme ve tanınma :
Mal edinme,edindiklerini koruma , önder olma, önderi izleme ,
başkalarını yönetme, başkalarını koruma, başkalarını öykünme,
saygınlık kazanma, kınanmaktan,ayıplanmaktan kaçınma gibi
gereksinmeler
6. Bilişsel yaşam ve yaratıcılık: Başkaları ile aynı
düşüncede olma ,kendini anlatabilme,özendirilme, desteklenme,
düşünme, bilgi ve beceri edinme, bunları yorumlama, örgütleme ,
açıklama, yollarını arama gibi gereksinmeler
7. Kendini bilme ve geliştirme: (öz ger-çekleştirim) Gelişme,
kusurlarını ve engelleri yenme, amacına ulaşma,ve zorlamalara karşı
koyma, kendini bilme ,tanıma ve bulma gibi gereksinmeler
Gereksinmelerin bu genel sınıflandırılmasının yanı sıra ,
öğrencilerin asıl gereksinmeleri de öğretmen için
önemlidir.Öğrencilerin gizil güçlerini ve kişiliklerini
geliştirebilmeleri için, eğitim yoluyla doyurmak istedikleri
gereksinmeleri beş başlık altında toplanabilir:
1. Öz gerçekleştirim gereksinimi: Öğrenci kendini tanımak,
kendini kabul etmek,yeteneklerini yeterliliklere
dönüştürmek,amaçları ile yeterlikleri arasında denge kurmak,
sorunlarını bilimsel bilgilerle akılcı yaklaşımla
çözmek,davranışlarını istenci ile yönlendirerek düşünce ve eylem
özgürlüğüne ulaşmak ister.
2. Anlatım ve iletişim gereksinimi : Öğrenci duygularını,
düşüncelerini , konuşarak, yaşayarak, çizerek, devinerek, renk ve
madde kullanarak değişik yollarla anlatmak; anlatımda değişik
araçları kullanmak,başkaları ile etkili bir iletişim kurmak ister.
3. İlişki, iş birliği , birlikte yaşama gereksinimi: Öğrenci,
başkaları ile ilişki kurmada , birlikte çalışmada ve yaşamada
yeterli olmak başkaları ile iyi ilişkiler kurmak ister.
4. Sağlıklı yaşama gereksinimi: Öğrenci,kendini ve çevresini
temizlemede dengeli beslemede ,sağlık kurallarını uygulamada , kaza
ve hastalıklardan korunmada yaşamını ussal ve özenli düzenlemede
yeterli olmak ister.
5. Üretim ve tutumluluk gereksinimi: Öğrenci geçimini
sağlamak için bir meslek edinmek, mesleğini başarılı yürütmek ,
gelir ve giderleri arasında denge kurmak, ürettiklerini ve elindeki
kaynakları tutumlu kullanmaklara günler için para
biriktirmek,kaynaklarını savurmamak ister.
Okul , bu gereksinmelerle gelen öğrenciye gereksinmelerini
doyurabileceği ortamı hazırlayabilmeli ,bilgi,beceri,ve tutumu
(davranışı) kazandırabilmelidir. |
 |
