|
 KPSS
Ölçme ve Değerlendirme Konuları
Hata Türleri
a. Sabit hatalar:
Her ölçme için miktan değişmeyen hatalara sabit hatalar denir. Bir
manavın terazisinin tarttığı her nesneyi ağırlığından 100 gr fazla
gösterdiğini ya da bir öğretmenin okuduğu her sınav kağıdına 5 puan
fazla verdiğini kabul edelim. Bu durumda ölçümler gerçek ölçümler
olmayacak, hatalı ölçümler olacaktır. Yalnız bu hatalar her bir
ölçme için aynı yönde etkili olacaktır. Ve hata miktarı her bir
ölçme için değişmeyecektir. Sabit hatalar bireysel ölçümleri ve
ölçümlerin ortalamasını gerçekte olduğundan büyük ya da küçük
gösterir.
b. Sistemli hatalar: Bir öğretmenin yalnızca kız öğrencilerin
kâğıtlarına 10 puan fazla verdiğini düşünelim. Bu hatalar her ölçme
için yorumlanabilir niteliktedir ve sistemlidir. Ancak tüm ölçümler
için sabit değildir (Örneğin; erkek öğrenciler). Puanlayıcı
yanlılıklarını gösteren hatalar sistemlidir.
c. Rastgele hatalar: Bu tür hatalar rastgele ortaya çıkan ve
ne yönde etk'i ettiği yorumlana-mayan hatalardır. Bu hatalar çoğu
kez, bilinmeyen nedenlere bağlıdır. Nedenleri iyi bilinmeyen ve
ölçme sonuçlarına rastlantıyla karışan hatalardır.
ölçmelerde tutarlılık: Bir ölçme aracıyla farklı zamanlarda elde
edilen ve aynı nesnelerle ilgili olan bir grup ölçümle ikinci grup
ölçüm arasındaki tutarlılık eğilimine o aracın güvenirliği denir.
Birbirini izleyen ölçmelerde bireyin grup içindeki pozisyonundaki
tutarlılık, yani grup içindeki sıranın değişmezliği aranır. Aynı
nesnelerle ilgili iki ölçüm arasındaki korelâsyon hesaplanır.
Bulunan korelâsyon kat sayısı, güvenirlik kat sayısı olarak
adlandırılır.
Yapılan ölçümlerdeki değişme, standart kayma olarak ifade edilir. Bu
ölçmelerdeki gerçek hata payını gösterir. Bu durumda ona, ölçmenin
staiKİart hatası denir.
Güvenirliği etkileyen etkenler: Güvenirlik bir testin
kendiliğinden sahip olduğu bir nitelik değildir. O ancak bir testin,
bir gruba uygulanmasıyla sahip olduğu bir niteliktir. Bir testten
alınan puanların güvenirliğine bir çok etken etki eder. Bazıları
şunlardır: |
 |
