|
KPSS
Eğitim Bilimleri Program Geliştirme Konuları
 KPSS
Program Geliştirme Hedefler
Hedef: Belli bir
alanda eğitilecek bireylere eğitim yoluyla kazandırılması istenen
özelliklerin tümüdür. Bir dersin hedefi öğrenciye yeni davranışlar
kazandırmak ya da var olan davranışta değişim oluşturmaktadır.
Öğrenciye kazandırılmak istenen davranışlar bilgi, beceri,
alışkanlık, tutum ve yetenekleilgili olabilir. Eğitimde yer alan
hedefleri bilişsel, psikomotor ve duyuşsal alan diye sayabiliriz.
Eğitimde hedef kişide: bilgi, beceri, değer yargıları, ilgi, tutum,
kişilik ve alışkanlıklar kazandırmak olabilir.
İstendik davranışlann belirleyicileri aşağıdakileri göz önüne
almalıdır:
a. Toplumsal gerçek: Hedef davranışlar, kültürel davranışlar,
toplumsal gerçeklerle uyuşmalıdır. Toplumsal değerlerinize uymayan,
ters düşen hedef davranışlar programaalınmamalıdır. Toplumsal
gerçeklik, toplumsal, ekonomik ve siyasal sistem olarak ele
alınmalıdır. Bu durumda eğitim sistemi toplumsal sorunlara ve çözüm
yollarına dayalı hedef ve davranışlar, içerik, öğretim yöntemleri,
eğitim durumları ve sınama durumları saptanmalıdır.
b. Konu alanı: Bir diğer belirleyici de öğrencilere
kazandırılacak içeriktir. Burada hedef davranışlar bilim, sanat ve
düşünce alanlarındaki gelişmelere ve değişmelere uygun olmalıdır.
Hedef davranışlar konu alanlarına göre seçilmelidir.
c. Birey: Hedef davranışlar belirlenirken bireyin ilgi ve
gereksinimleri göz önüne alınmalıdır. Her insan birbirinden farklı
yeteneklere sahiptir. Bu yetenekler doğrultusunda bireyler
eğitilmelidir.
ç. Doğa: Hedef davranışların son belirleyicisidir. İnsan
doğal bir ortamda doğar ve bu ortamda büyüyerek yaşamını sürdürür.
İnsan içinde bulunduğu doğal ortamı koruya rak ondan en iyi şekilde
yararlanmalıdır. Ak si hâlde insan yaşadığı ortamı yok edebilir. Bu
nedenle doğayı koruyacak ve onunla denge kuracak bireyler
yetiştirilmelidir.
Aday hedefler bu dört belirleyiciyle uyumlu olmak zorundadır.
Bunlardan birine uyumsuz olan hedef olay. hedef listesinden elenir.
Eğitim süzgeçleri: Programa konulması düşünülen aday
hedefler, programa konulmadan önce eğitim süzgeçlerinden
geçirilirler. İlgili uzmanlar tarafından değerlendirilirler. Eğitim
süzgeçlerini, şöyle sıralayabiliriz:
1. Eğitim felsefesi süzgeci: Aday hedefle-r eğitim
felsefesiyle tutarlılık göstermelidir. Temele alınan felsefeye göre
saptanan hedefler felsefenin mantığına uygunluk göstermelidir.
Eğitimde hedef davranışlar saptanırken, davranışın içeriğinin ve
sınanmasının eğitim felsefesine uygunluğu üzerinde durulur. Eğitim
felsefesine ters düşen aday hedef programdan çıkarılır.
2. Eğitim sosyolojisi süzgeci: Eğitimde istendik
davranışların belirleyicilerinden biri de toplumdur. Aday hedefler,
toplumun genel özelliklerine, değer yargılarına, toplumsal normlar
uygun ve onlara ters düşmeyecek şekilde saptanmalıdır. Ülkenin
toplumsal gerçeklerine göre saptanan aday hedeflerin, bireyin
yaşadığı yerlere ve oraların özelliklerine göre saptanmasına dikkat
edilmezse, etkili bir eğitimden bahsedilemez.
3. Eğitim psikolojisi süzgeci: Eğitimde öğrenme kişilerde
oluşan davranış değişikliğidir. Değişimlere bakılarak kişilerin
öğrenip öğrenmediğine karar verilir. Eğitimle psikoloji arasında
yakın bir ilişki bulunmaktadır. Psikoloji davranışların nasıl ve
hangi yollarla kazandırılacağını araştıran ve sorunlara çözüm üreten
uygulamalı bir bilim dalıdır. Aday hedefler eğitim psikolojisiyle
öğrencilere kazandırabilir. Ölçütlere uymayan bireylerin öğrenmesini
zorlaştıran hedefler listeden çıkarılmalıdır.
4. Eğitim ekonomisi süzgeci: Bu süzgeçte aday hedeflerin
ekonomik olması önemsenir. Ekonomik olmayan ve aşırı ekonomik yük
getiren hedefler daha baştan programdan çıkarılmalıdır. Elimizdeki
tüm kaynaklardan en üst düzeyde yararlanmalıyız. Bu nedenle
seçtiğimiz hedef davranışlar hem en kısa zamanda kazandırılmalı hem
de ekonomik olmalıdır. Kişi tutarlı ve ekonomik bir tüketici
olmalıdır. Tüm bu hedefler aday belirlemede önemlidir.
Okulun Genel İşlevi
• Okul, içinde bulunduğu toplumun kültür özelliklerini
aksettirir.
• Bir ülkenin millî eğitiminin amaçları, o ülkede yapılacak bir
toplum analizine dayanmalıdır.
• Okul öğrencileri, toplumun kültürünü tanımak kadar geliştirme
yönünde de geliştirme sorumluluk taşımalıdır.
• Eğitimin, birey ve toplum refahı arasında denge kurulmalıdır.
Çünkü eğitimin ortaya çıkan problemlerin çözümünde büyük sorumluluğu
vardır.
Ekonomik kalkınmanın ve demokratik hayatın gerçekleşmesi, bireylerin
kaliteli anlamda eğitimi ile mümkündür.
Ülkemizde okuryazar oranı aranırken diğer yandan okuryazarlığın
kazandıra cağı davranışların niteliği ile ilgili çalışmalara
gereksinim vardır.
Okul, eğitimin eğitici fonksiyonunun yanında koordine edici bir
sosyal ortam hizmetini görür.
Organize eğitim kurumu olan okul, öğrenciler ve veliler, eğitimde üç
temel öğeyi oluştururlar. Program geliştirme bu üç öge arasındaki
değerler korelâsyonu saptamak ve izlemek zorundadır. Bu incelemeler,
deneysel çalışmaların temelini olduğu kadar yönünü de gösterecektir.
Günümüzde bireyin büyüme ve gelişmesi yalnızca biyolojik bir olay
değil, aynı zamanda kültürel bir olgu olarak görülmektedir.
Bu kültürel fenomenin ayrıntıları ile analizi, program geliştirme
faaliyetlerinin teorik ve uygulamalı temellerinin kurulmasına yardım
edecektir.
Bilişsel alan hedefleri şunlardır:
1. Anımsama
2. Kavrama
3. Uygulama
4. Analiz
5. Sentez
6. Değerlendirme
Psikomotor alan hedefleri şunlardır:
1. Algılama
2. Kurulma
3. Kılavuzla yapma
4. Bütünleştirme
5. Karmaşık etkinlik
6. Duruma uyma
7. Yaratma
Duyuşsal alan hedefleri şunlardır:
1. Alma
2. Karşılıkta bulma
3. Değer verme
4. Bütünleştirme
5. Nitelenme
TÜRK MİLLÎ EĞİTİM SİSTEMİNİN HEDEFLERİ ŞUNLARDIR:
a. Uzak hedefler: Politik felsefemizi yansıtır. Fonksiyonu yön
göstermek, eğitim hizmetlerinin amaçlarını belirlemektir. Amaç
politik felsefemizin dönük olduğu ideale uyum sağlayacak insanlar
yetiştirmektir. Bu tür hedefler çok zor değiştirilir. Ülkede siyasal
b. Genel hedefler: Belli bir eğitim kuru iktidarlar değişse
bile bu hedefler çok zor değişir.
munun genel hedeflerinden söz edilebilir. Genel hedefler eğitim
ürünü olarak yetişmesi istenen ideal insanın niteliklerinden oluşur.
Bir ulusal eğitim sisteminin genel he deflerini belirleme işi
ülkenin geleceği açısından çok önemlidir. Genel hedefleri iki
aşamada düşünebiliriz:
1. Eğitimin genel hedefi
2. Okulun genel hedefi
c. özel hedefler: Bir ders, bir disiplin ya da bir çalışma
alanı için hazırlanmış hedeflerdir. Doğrudan öğrencide davranışsal
olarak görülmek istenen hedeflerdir. Belli bir alanda öğrencilerin
yetiştirilmesi için çalış maların kararlaştırılması o işteki özel
hedeflerdir.
Hedeflerin genel özellikleri: Hedefler, öğrenci
davranışlarına çevrilebilir olmalıdır. Hedef öğrencide
gerçekleştirmek istenen davranış değişikliğidir.
• Hedefler süreç sonunda öğrencinin hangi niteliklere sahip
olacağını göstermelidir.
• Hedef ifadeleri açık, seçik ve anlaşılır olmalıdır.
• Hedeflerin hangi konu içeriğiyle ilgili olarak
gerçekleştirilecekleri belirtilmelidir
|
 |
