|
 KPSS Öğrenme Psikolojisi Konuları
 İhtiyaç Kuramı Konu
Özeti
Murray tarafından ortaya
atılmış olan ihtiyaç kuramı "çevre ile birlikte kendi özelliklerimiz
ve ihtiyaçlarımız bizim nasıl davranacağımızı biçimlendirir" fikri
üzerinde kurulmuştur.
İnsanların onayını kazanmak isteyen bir kişi farklı durumlarda
farklı davranır. Bir ortam kabul görmeyi engelleyebilir, bir başkası
ise arttırabilir. Kişi ona göre davranır.
Murray'a göre ihtiyaçlar fiziksel ve psikolojik kökenli olmak üzere
iki grupta toplanır. Fiziksel ihtiyaçlarımız,yiyecek, su, uyku gibi
bireyin yaşamını sürdürmesi için gerekli olanlardı.Psikolojik
kökenli olanlara ise , başarılı olma ,arkadaşlık kurma , beğenilme
gibi örnek gösterilebilir.Murray 28 değişik psikoloji ihtiyaç
belirlenmiştir. Bunların en önemlisi "başarma ihtiyacı"dır.
İhtiyaç Hiyerarşisi (Aşamalı Sıralama )
İhtiyaçlar, hiyerarşik bir sıra içinde ortaya çıkar. İhtiyaç
sıralamasının en alt düzeyinde yaşamı sürdürme ve güvence
ihtiyaçları yer alır . Bunlar etki yönünden en önemli ve güçlü
olanlardır. Bu ihtiyaçlar kişinin diğer ihtiyaçlarını kontrol eder
ve hakim olurlar. Bu ihtiyaçların karşılanması, doyurulması
durumunda bir üst düzeydeki sosyal ihtiyaç lar ortaya çıkar.Bunlar
gruba ait olma, kabul edilme ,sevme ve sevilmedir.Bu ihtiyaçlarında
karşılanmasıyla insanlar daha üst düzeydeki ihtiyaçlarını statü
kazanma ,onurunu koruma , kendini gerçekleştirme ve meraklarını
gidermeye yönelir. Bunların içinde en önemlisi "kendini
gerçekleştirme"dir.
İlk dört ihtiyaç giderildiğinde bunlarla ilgili güdülerin şiddeti
azalır. Diğer ihtiyaçlar karşılandığında ise bunları başlatan
güdülerin şiddeti azalmaz, artarak devam eder.
İhtiyaç sırasının en üstündeki ihtiyaç grubuna "Gelişme
İhtiyaçlarfda denir.Bunlar hiçbir zaman tam olarak karşılanmaz .
Bunları gerçekleştirme sonu gelmeyen bir hız ve enerji ile
tazelenir. İhtiyaçlar arasında ileri-geri gider gelirler. Bazı
hallerde çalışırken acıktığımızın farkında bile olmayız . Birkaç gün
uykusuzda kalsak derslerimize sürekli çalışabiliriz.
Maslovv'un bu ihtiyaç sıralamasının okul eğitiminde önemli yeri
ve sonuçları vardır.
1. Okula aç, hasta, yorgun ve huzursuz gelen öğrencileri öğrenmeye
yöneltmek kolay değildir.
2. Sınıfın korku ve kaygı veren bir havası varsa; öğrenci kendini
okulda rahat ve güven içinde hissedemez. Bu nedenle öğretimden
beklenen sonucu almak güçleşir.
3. Çocukların özellikle ortaokul çağında akran grupları oluşturması
ve o gruplara katılma isteği diğer ihtiyaçlarını karşılamaktan daha
çok önem taşır.
4. Öğretmenin, anne ,babaların istek ve beklentilerindeki
tutarsızlıklar çocuklarda güvensizlik duygularının doğmasına ve
yerleşmesine neden olur.
5. Öğrenciler , başkaları önünde yeterli ve başarılı olma ,başkaları
tarafından tanınma , prestij sahibi olma gibi ihtiyaçları karşılamak
için büyük gayret gösterirler.
6. Maslovv'un ihtiyaç sıralaması , öğretmenin çocukları daha iyi
tanıyarak onların hangi güdüler altında olduklarını bilirse onlara
daha gerçekçi yardım getirebilir,güdülenmesini sağlayabilir ve
gereken rehberliği yapabilir.
|
 |
