|
 KPSS
Eğitim Bilimleri Gelişim Psikolojisi Konuları
 KPSS
JEROME BRUNER Kuramı Konu Özeti
JEROME BRUNER KURAMI
Bruner'in çalışmaları bebeklik, okul öncesi, okul çağı ve
erişkinlik üzerinde yoğunlaşmıştır. Bruner'in teorik yaklaşımı
Piaget'nin teorisin den farklılıklar göstermekle beraber gelişimin
formulasyonunda farklı bakış açısı getirmesi itibariyle incelenmeye
değer bir yaklaşımdır. Her iki bilim adamının bildirdiği, hem fikir
olduğu temel, ortak yaklaşım insan gelişiminin bir seri ilerleyici
ve her biri nitelik itibariyle diğerinden farklı safhalardan
oluştuğu prensibidir.
Bruner insan gelişimini incelerken üç aşamadan söz eder. Bunlar
Hareket Dönemi, İmgeleme Dönemi ve Sembolik Dönem'dir.
a- Hareket Dönemi
Bu dönemde bebeğin dünya hakkında bilgilenmesi aşina olduğu
nesnelerle tekrarlayıcı motor faaliyetleri sayesinde gerçekleşir.
Bakma, yönelme, avuçlama, yakalama gibi davranma biçimleri bilgi
kazanmada temel işlemlerdir. Bu işlemler esnasında bebek çevresini
nesnelleştirerek ilişkilendirir.
Bruner'e göre en temel bilgilenme süreci, bebeğin çevresindeki
nesnelere yoğunlaşarak bakması sayesinde gerçekleşir. Bebekler göz
hareketleri ve bakışlarını sabitleştirerek çevrelerindeki dünya
hakkında temel bilgileri kazanırlar. Bebek motor yeteneğini
gelişmesiyle nesneleri yakalamaya başlar. Yakalama davranışı algı
sürecinde zenginleşmeye neden olur. Bu noktada bebek görsel algı
sayesinde şekil farkını; aynı zamanda yakalama davranışı ile de
mesafe farkını bütünleştirir. Görme ve dokunma yoluyla gelen
girdiler eşgüdümle bütünleşir ve bebeğin bilgi kazanmasında
zenginleşme sağlar.
b- İmgeleme Dönemi
Bu dönemde çocuk gittikçe hayal gücünü daha fazla kullanmakta
dır. Çocuk dünyasını nesnel olarak temsil edebilme kapasitesi
kazanmış tır. Bu nedenle çevresini değerlendirip, yaşarken çocuk
doğrudan fiziki temasa daha az bağımlı kalır, hayal gücünü
kullanabilir duruma gelmiş- tir. Bu ikinci safha, birincisinden daha
gelişmiş bir aşamadır ve bu nok tada çocuk, artık nesneleri belirli
somut özelliklerine göre sınıflandırabilir.
c- Sembolik Dönem
Bu dönem de kişi dünyayı en üst düzeyde temsil edebilme
yeteneğini kazanmıştır. Sembolleri oluşturur veya semboller
aracılığı ile düşünce gerçekleşir. Sembolik dönemde çocuğun konuşma
becerisinde önemli değişiklikler olur. Bruner'e göre dil alt
dönemlerden bağımsız işlemekle birlikte, hareket ve imgeleme
dönemlerinde oluşmuş olan olaylarla ilişkili sembolik dönemin bir
sistemidir. Bu noktada Bruner ile Piaget'in görüşleri farklıdır.
Piaget'ye göre sembolik düşünce dil gelişiminin ön koşuludur. Dil,
bilgi ve soyutlamanın ifadesi için bir vesiledir. Oysa Bruner'e göre
dil bir soyutlama sürecidir. Bu dönem, soyutlama yapabilme
yeteneğinin geliştiği dönemdir. Kişinin nasıl düşündüğü erken
dönemlerdeki Hareket ve İmgeleme dönemlerinin deneyimleriyle
belirlenir.
|
 |
