|
 Eğitim
Bilimleri
Öğretim Stratejileri Yöntem ve Teknikleri Konu
Başlıkları
 Öğretme-Öğrenme Yaklaşımları Konu Özeti
TAM ÖĞRENME STRATEJİSİ
(YAKLAŞIMI)
Bloom tarafından geliştirilen ve okulda öğrenme adı da verilen tam
öğrenme modeli (yaklaşımı) okullarda öğretme-öğrenme sürecinde
etkili bütün öğeleri, öğrencilerin en etkili öğrenme düzeyine
ulaşması için sistemli olarak bir araya getiren bir yaklaşımdır. Tam
öğrenme yaklaşımı her okulda ve sınıfta hızlı öğrenen ve öğrenmeyen
öğrenci bulunduğu ve her öğrencinin hazırbulunuş-luk düzeyine göre
öğretimin yapılmasını, her öğrenciye ihtiyacı olan ek öğretim zamanı
ve nitelikli öğretme hizmeti (ipucu, katılım, pekiştireç, dönüt)
sağlanırsa her öğrencinin öğrenebileceği ve okulda tüm öğrencilerin
öğrenebileceğini temel sayıtlılar olarak kullanılmaktadır. Tam
öğrenme modeli öğrencinin özgeçmişinin onun öğrenmesindeki önemini
vurgular. Bunun için öğrencinin öğrenme ünitesini öğrenebilmesi için
gerekli olan ön koşullan ne derece öğrenmiş bulunduğuna yer verir.
Bloom'a (Özçelik 1995) göre öğrencinin bir öğretim ünitesini
öğrenebilmesi için gerekli olan zaman ve çaba şeklini belirleyen
öğrenme gücünün (yeteneğinin) önemli derecede değiştirilebilmekte
olduğu ve ideal öğrenme koşullarının sağlanması, yani öğrencilerin
öğrenebilecek ünitenin ön şartları bakımından tam olarak
hazırlanmış, öğrenme için güdülenmiş bulunmalarını ve öğretimin de
bütün öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun (onlar için anlamlı, işe
yarar ve yeterli) bir hale getirilmiş bulunması halinde,
öğrencilerin öğrenme gücü bakımından birbirine benzeyecek ve
aralarındaki öğrenme farkı azalacaktır.
Tam öğrenme modeline göre öğrenciler arasındaki öğrenme
farklılıklarının nedeni doğuştan ve öğrenme yetenekleri arasındaki
farktan değil, çevre koşullarından kaynaklanır. Bu nedenle "öğrenci
neden öğrenemiyor?" sorusuna değil öğrenmeyi etkileyen koşulların
düzeltilmesi anlayışına dayanır. Modelin amacı öğrenmeye etki eden
faktörleri kontrol altına alarak kalıcı öğrenmeyi
gerçekleştirmektir. Buna göre zeka, genel yetenek, kişilik
özellikleri, ailenin sosyo-eko-nomik düzeyi gibi öğretme - öğrenme
sürecinde değiştirilemeyen öğelerin yerine, ön öğrenmeler, derse
karşı tutum, ilgi, başarı inancı, zaman, pekiştireç, öğrenci
katılımı, dönüt, araç - gereç gibi değiştirilebilir öğeler
zenginleştirilerek etkili öğrenme sağlanabilir. Okullar öğrencilerin
değiştirilemez özellikleri değil, değiştirilebilir özelliklerini
geliştirerek öğrenmeyi sağlamalıdır.
İŞBİRLİKLÎ (KUBAŞIK) ÖĞRENME
Öğrencilerin küçük gruplar oluşturarak, bir görevi yerine
getirmek, bir konuyu öğrenmek, bir konuya çözüm getirmek ya da bir
problemi çözmek için ortak bir amaç doğrultusunda birlikte
çalışmaları yoluyla gerçekleşen bir öğrenme yaklaşımıdır. Grup
öğretiminde üyeler (öğrenciler) arasındaki etkileşim önemlidir. En
önemli faydası öğrencilerin birbirinden öğrenmelerini sağlama,
öğrenciler arasında işbirliği, görev paylaşımı, uzlaşma, sorumluluk
alma ve arkadaşlık bağlarını geliştirmesidir. Geleneksel
sınıflardaki öğrencilerin yarışına ve rekabetine son vermeyi
amaçlayan ve başarıya birlikte ulaşmayı hedefleyen bir yaklaşımdır.
İşbirliğine dayalı öğrenmelerde bir öğrenci diğer arkadaşlarının
neyi, nasıl yaptığına ilgi göstermek, bu sorumluluğu almak
zorundadır. Başlıca kurucuları J. Devvey, Vgotsky, Slavin, Piaget,
Bandura ve Kagan'dır.
İşbirlikçi öğretim özellikleri:
• Öğrencinin öğrenmeye güdülenmelerini ve dikkatlerini
sürdürmelerini sağlar.
• Sınıfta, yarışmayı ortadan kaldırdığı için başarı ve başarısızlık
grubun tüm üyelerince paylaşılır.
• Öğrencilere etkili iletişim becerisi, başkalarının düşüncesine
saygı duyma, çok yönlü düşünme ve işbirliğine dönük bağlılık (olumlu
bağlılık) özelliklerini kazandırır.
• Öğrencilerin psiko - sosyal ve duyuşsal gelişimlerine katkıda
bulunur. Öz saygı ve öz yeterliği geliştirir.
• Olumlu bağlılık geliştirir. (Grubun üyelerinin başarısının bireye,
bireyin başarısının gruba yarayacağını, bireysel başarı olmazsa,
grubun başarılı olamayacağını algılama).
• Öğrencilere başkalarının bakış açılarından (empati) yaklaşma,
hoşgörülü olma, fikirlere saygılı olma vb. olaylara yaklaşma olanağı
sağlar.
• Grup içerisinde, işbirliği, sorumluluk, paylaşma gibi değerleri
geliştirir.
• Öğrencinin hoşgörülü olmasını, konuları tartışmasını, fikirlere
saygılı olmasını ve demokratik yaşam alışkanlıklarını geliştirir.
• Düşük yetenekli ve öğrenme güçlüğü olan öğrencileri öğrenme
sürecine kadar ve daha üst düzey öğrenme becerilerini kazandırır.
• İşbirlikçi öğrenme grupları oluşturulurken öğrenciler arasında
farklı yetenek, cinsiyet, başarı ve kişisel özellikleri bakımından
heterojen gruplar belirlenmelidir.
• İşbirlikçi öğrenmelerde öğrenciler, çoklu öğrenme ortamlarında
kendi öğrenmelerini yapılandırırlar. Bir arada eksiklikleri
tamamlama, bildiklerini pekiştirme, aralarında tartışma, problem
çözme, karar alma, ödülü paylaşma, üst düzey zihinsel etkinliklerde
bulunma gibi farklı etkileşime geçerler.
• Sınıfın fiziksel düzeni (oturma düzeni) öğrenciler arasındaki
işbirliğini geliştirme amacıyla küme çalışması oturma düzenine
dönüştürülür.
• İşbirlikçi öğretimde öğretmenin görevi, heterojen grupların
oluşması, gruplarda işbirliğinin, veriminin artırılmasını sağlamak
ve ürünlerin değerlendirilmesindeki tüm aşamaları planlamaktır.
• Katılımcılığı ve çoğulcu özellikleri geliştiren demokratik bir
öğretim yöntemidir.
• Daha çok düşük ve orta düzeyde yeteneğe sahip öğrenciler ile ileri
düzeyde öğrencileri kaynaştırarak öğrenme sürecine katmayı amaçlar.
• Öğrenme sürecinde rekabeti kaldırır (Rekabet öğrenciler arasında
gerilim» yol açar.) İşbirlikçi öğrenmeyi (destek leyici olmayı
savunur.)
• Problem çözme ve üst düzey düşünm yeteneklerini geliştirir.
• Grup amaçlara sahiptir. Ortak hareket edilir ve bireysel çaba
gerekir. Grubun başarısı, her üyenin çabasına ve sorumluluğuna
aittir. Gruptaki her üye diğer üyeler başarmadan kendilerinin de
başaramayacaklarını bilir ve birbirlerine yardımcı olur.
• İşbirlikçi öğretimde değerlendirme; grup içi etkinliklerin
değerlendirilmesi ve bireysel değerlendirme olmak üzere iki
türlüdür. Bireyin başarısı grubun başarısına dönüştürülür ve
değerlendirme ölçütlere göre, öğretmen ve grupça birlikte yapılır.
|
 |
