|
 Eğitim
Bilimleri
Öğretim Stratejileri Yöntem ve Teknikleri Konu
Başlıkları
 Problem Çözme Yöntemi Konu Özeti
Problem çözme, önceki
bilgi ve deneyimden faydalanarak veya araştırma souncu yeni bilgiler
edinerek karşılaşılan bir problemin çözülmesidir. Problem çözme üst
üdüzeyde zihinsel faaliyetleri gerektirir. Problem çözme yönteminde
karşılaşılan sorunu net olarak kavrama önceki bilgi ve becerileri bu
sorunun çözümünde kullanabilme, problemin güçlüğüne göre bazı
durumlarda, analiz ve sentez becerisini gerektirmektedir. ve akıl
yürütmeyi gerektirir. Karmaşık durumlarla baş etmede etkilidir.
Bili-mel yöntem, problem çözmenin basamakları, eleştirisel düşünme
ve sorgulama gibi etkinlikleri kullanarak öğrenmeyi sağlar. J. Dewey
tarafından geliştirilmiştir. Üst düzey ve karmaşık zihinsel
beceriler geliştirilir. Öğrenciler karşılaştıkları toplumsal
durumları üzerinde yaratıcı düşünerek, çözüm yollarını bulmaları ve
sonuç elde etmeleri sağlanır. Yeni bilgi ve becerilerin
öğrenilmesinde ve öğrenilen bilgilerin kullanılmasında etkilidir.
Problem çözme sürecinde, sınama-yanılma, içgörü oluşturma, yaratıcı
düşünme gibi öğrenme yollarını kullanılır.
Probleme Dayalı öğrenmenin Temel Özellikleri
• Öğrenci merkezli bir yöntemdir.
• Öğrenenlerin yaratıcı düşünme, karar verme ve problem çözme
(bilimsel araştırma) becerilerini geliştirme.
• Bilgiyi anlamdırarak, içselleştirme.
• Gerçek yaşama uygun özgün çalışmalar yapabilme, yaşam becerilerini
geliştirme.
• Yaratıcı düşünme, yansıtıcı düşünme, eleştirel düşünme
özelliklerini geliştirme.
• "Yaparak-yaşarak öğrenme" ilkesine dayanma aynı zamanda "öğrenmeyi
öğrenme" sürecini gerçekleştirme.
• Öğrencilerin önceden edindikleri bilgileri ortaya çıkarmada gerçek
yaşamlarında karşılaşabilecekleri durumlar üzerinde öğrenmenin
gerçekleşmesini sağlama, bilgiyi anlamlı bir şekilde organize ederek
öğrenme.
Problem Çözme Yönteminde Aşağıdaki Basamaklar Kullanılır:
• Problemin hissedilmesi (farkına varma)
• Problemi tanımlama ve sınırlama
• Problem durumu ile ilgili bilgileri toplama
• Problemin çözümüne yönelik denence-ler (hipotezler) oluşturma
• Veri toplama, toplanan verileri analiz etme
• Denenceleri test ederek doğruluklarını bulma
• Çözümü uygulama ve önerilerde bulunma.
Problem Çözme Yöntemi ile öğrenmenin Özellikleri
• Öğretimin her kademesinde kullanılır.
• Yansıtıcı düşünmeyi, yaratıcı düşünmeyi, akıl yürütmeyi
geliştirir.
• Öğrenciler problemin çözümünde bireysel ya da grup içinde
sorumluluklar alır.
• Üst düzey zihinsel süreçler ve düşünme yolları kullanılır.
• Farklı (birden çok) çözüm yolları üretilir.
• Bilimsel ve bağımsız düşünme olanağını verir.
• Öğrenciler bilgi toplamada ve kullanmada etkindir.
• Öğrencide sorumluluk geliştirir.
Problem çözme yönteminde tümdengelim, tümevarım, analoji (benzetim),
analiz, sentez gibi üst düzey zihinsel beceriler geliştirilir ve
kullanılır.
Tümdengelim: Genel kurallardan, yasalardan özel örneklere ve
olaylara ulaşma yoludur. Örneğin; Bütün madenler sıcakta genleşir.
Telefon kablosu bir madendir. Telefon kablosu sıcakta genleşir.
Tümevanm: Örneklerden ve olaylardan genel kurallara ve
yasalara ulaşma yoludur. Örneğin; Pınar oksijen alarak yaşar. Pınar
bir insandır. Bütün insanlar oksijen alarak yaşarlar.
Analoji: (Benzetim yaparak düşünme): Bir olayı benzer bir
olayla benzeterek öğrenme yoludur. Örneğin; insan vücudundaki kan
dolaşımını bir şehrin trafik akışına benzeterek açıklamak.
Analiz: Karmaşık ve bütün halinde bulunar bir şeyin, onu
meydana getiren ele manlara ayrılması ve ayrı ayrı kısımla rının
incelenerek bütünü tanıması yo ludur. Örneğin; suyu H2 ve O gibi ele
manlarına ayırmak, bir saati parçaları
na ayırmak, bir cümleyi öğelerine ayırmak.
Sentez: Elemanları (parçaları) toplayarak bütüne ulaşma
yoludur. Örneğin; un, tuz, maya karıştırılarak ekmek üretmek,
parçalarını birleştirerek bir bilgisayar üretmek.
Probleme çözme yönteminde kullanılacak problem durumlannda
(öğrenme senaryolarında) bulunması gereken özellikler:
• Probleme dayalı öğrenme senaryoları uygulanabilir nitelikteki
birden çok çözüm yollarını içermelidir.
• Üst düzey düşünmeyi gözlem ve araştır-ma-inceleme yapmayı
sağlamalıdır.
• Gerçek yaşamla ilişkili olmalıdır.
• İlgi çekici ve merak uyandırıcı olmalıdır.
Problem Çözmenin Faydaları
• Öğrencilere ileride yüz yüze geleceği sorunlara uygulayacağı
çözümlerin modellerini sağlar. Öğrenciler sonuçlara ulaşmak için
nasıl bağımsız düşünmelerini gerektiğini öğrenirler.
• İlgiyle öğrenme güdüleme sağlar.
• Problem çözmeyi öğrenmek öğrenmeyi öğrenmektir. Çünkü birey
edindiği bilgilerle yaşamında karşılaştığı problemleri çözerek yeni
problemler edinir; kendi yeteneklerini kullanarak kendi kendine
öğrenir.
Öğrencilerin karar verme, çözüm üretme, gözlemleme, rapor etme,
karşılaştırma, bilgileri düzenleme, yorumlama, değerlendirme,
özetleme gibi yetilerini geliştirir.
Öğrenciler problemleri analiz etmede ve ona büyük bir istekle
başlamada kendilerine güven duyarlarsa bütün durumlarda etkin bir
biçimde çalışma yolundadırlar. Yani değer durumlarda da sorunlarını
kolayca hallederler.
|
 |
