|
KPSS
Eğitim Bilimleri Program Geliştirme Konuları
 KPSS
Program Geliştirmenin Felsefi Temelleri
Eğitim programı
hazırlanırken yararlanılacak bir felsefeye ihtiyaç vardır.
Seçtiğimiz felsefeden eğitim programımızın temel yapısı
oluşturulurken, hedefler arasındaki tutarlılık kontrol edilirken
yararlanılır. Program hazırlamada eğitim felsefemiz; eğitime egemen
dünya görüşünde üstü kapalı olan amaç ve varsayımları açığa
çıkarırken ve yorumlarken bizlere yardımcı olmaktadır. Bunları
sıralayacak olursak:
İdealizm: Gerçeğin maddî güçlerden çok zihin, düşünce ile
bağlantılı olduğunu ileri süren kuramdır.
Realizm: Dış dünyanın bilgi ve duyularımızdan bağımsız olarak
var olduğunu savunan felsefe ekolüdür.
Empirizm: Tüm bilgimizin deneyden kaynaklandığını savunan
felsefe türüdür.
Rasyonalizm: Bilgi edinmede akla öncelik veren felsefe
akımıdır.
Pragmatizm: Bir kavram, ilke ve görüşün anlam ve doğruluğunu
pratik yararlarıyla belirleyen felsefe akımıdır.
Enistantializm (Varoluşçuluk): İnsana önem veren bir felsefe
akımıdır. Bu akım da insan yaşamı boyunca ne yapacağına kendisinin
karar vermesi ve özgür olduğu görüşlerinin ağırlık taşıdığı felsefe
görüşüdür.
Program geliştirmenin psikolojik temelleri:
Program geliştirmenin her aşamasında, psikolojiden
yararlanılmaktadır. Özellikle hedefterin eğitime uygulanabiiirliği
belirlenirken psikolojiden yararlanılır. Program hazırlanırken
öğrencilerin ilgileri, yetenekleri, eğilimleri ve hazır oluşları
arasındaki farklar dikkate alınmalıdır. Bu farklar psikolojinin
çalışma alanına girer. Psikoloji bu farkların olup olmadığını, varsa
dağılımını gözlem ve ölçme yoluyla saptar. Ulaşılan bilgiler nesnel
ve olgusal nitelikte bilgilerdir. Programlar öğrenci
gereksinimlerini karşılayacak nitelikte olmalıdır. Öğrencide öğrenme
güçlüğü yaratacak; anlamayı, algılamayı, gelişmeyi olumsuz
etkileyecek yönde olmamalıdır.
Program geliştirmenin toplumsal temelleri: Eğitim programı
geliştirilirken bireylerin beklentileri toplumsal değerler, normlar
ve kültürel değerler dikkate alınmalıdır. Toplumda çatışma yaratacak
programlar hazır-lanmamalıdır. Bu nedenle toplum dikkatle
değerlendirilmeli, değişme eğilimleri programda yer almalıdır.
Eğitim programları toplumsal yapıdan uzak kalmamalıdır. E:ğitim
programı, bireyin sosyal gelişimini topluma uyum sağlayacak şekilde
geliştirilmelidir. Okullar toplumun istediği bireyleri yetiştiren ve
topluma kazandıran kurumlardır.
Program geliştirme modelleri: Maddeler, objelerin en iyi
şekilde temsil edildiği taklitlerdir. Program geliştirme modelleri
bilimsel teknik, bilimsel teknik olmayan modeller olmak üzere ikiye
ayrılır. Bilimsel teknik maddelere göre program geliştirme zaman,
uzay, malzeme ve personel arasındaki koor-dineyi sağlayarak çevreyi
yapılandırma plânıdır.
Bilimsel teknik olmayan modellere göre program geliştirme, öznel
bireysel, estetik ve geçişlilik özelliklerine sahiptir. Öğrencinin
duyuşsal yönlerine ağırlık verilir. Bazı program geliştirme
yaklaşımları şunlardır:
TYLER MODELİ
En akılcı modeldir. Tüme varım yöntemi ni kullanır. Tyler
ilerlemeci bir yaklaşımı benimsemiş ve konu, birey ve toplum
üzerinde ayrı ayrı çalışmıştır. Bunların birbiri üzerine etkileri
araştırılmıştır. Tyler program geliştirmeyi okulun hedeflerini
belirleme, hedeflerle ilgili eğitim yöntemleri saptama ve bu
metotların organizasyonunu yapma hedefleri değerlendirme olarak
sıralamıştır.
TABA MODELİ
Programla ilgili herkesin program geliştir me etkinliklerine
katılması, program uygulayıcı tarafından programın geliştirmesi
tasarlanmıştır. Model 7 aşamadan oluşur:
1. Gereksinimleri belirler.
2. Öğrenci hedefleri belirlendikten sonra ulaşılmak istenen hedefler
belirlenir.
3. Program ünitelerinin konu alanı ve içeriği hedefleri belirler.
4. Öğretmenler tarafından seçilen içerik, öğrencilerin olgunluğuna,
ilgilerine, başarılarına göre düzenlenir.
5. Program içeriği ile öğrenciler arasında bağ kuran yöntemler
seçilir.
6. Öğrenme etkinlikleri düzenlenir.
7. Değerlendirme şekillerine yer verilir.
TAYLOR, ALDCANDER VE LEWİS MODELİ
Bu model program geliştirmeyi sistematik bir yaklaşımla
geliştirmiştir. İlk aşamada genel ve özel hedefler belirlenir.
İkinci basamakta program deseni düzenlenir. Desen oluşturulduktan
sonra öğretmenler öğretim plânlarını hazırlar.
GOODLAD MODELİ
Bu program geliştirme modeli var olan kültürel değerleri analiz
ederek eğitimsel amaçları saptar. Saptanan eğitim amaçları
davranışsal eğitim hedeflerine dönüştürülür. Bu hedefler eğitim
fırsatlarını ortaya koyar.
HUNKİSN GELİŞİM MODELİ
Burada önemli olan insanların kendi felsefi yaklaşımlarına göre
geliştirecekleri fikridir. Bu maddede 7 aşama bulunur:
1. Programın kavramsallaştırılması
2. Teşhisi
3. İçerik seçimi
4. Yaşantıların seçimi
5. Uygulama
6. Değerlendirme
7. Bakım ve koruma
MİLLER VE SELLER MODELİ
Bu madde eğitim programları öğrencilere, toplumun gerçeklerini,
değişmelerini, becerilerin kazandırılmasını hedeflemektedir. Bu
modelde ilk yönelim iletme pozisyonu.
ikinci yönelim etkileşimini taşınması, üçüncü yönelim sosyal ve
kişisel değişimdir. Model 5 basamaktan oluşur:
1. Oryantasyon
2. Gelişimsel araçlar
3. Öğretim modelleri
4. Uygulama plânı
5. Değerlendirme
OLİVA MODELİ
Model hem program geliştirme şeması hem de öğretimin
tasarlanmasını bir araya getirmektedir. Bu model öğretimin
yapılacağı alan ve gidiş yollarını plânlamada olduğu gibi okuldaki
dersler arası nitelikler meslekî eğitim, rehberlik ve sınıf dışı
etkinliklerde de kullanılabilir.
WHEELER MODELİ
Değerlendirme sürecinin bütün evrelerde yer almasını savunur. Bu
model Tyler mode linde yer alan aşamalara yer vermiş fakat
değerlendirmenin bütün aşamalarda yapılmasını savunmuştur.
KERR MODELİ
Bu model için bilgi, değerlendirme, okuldaki öğrenme ve amaçlar
önemlidir.
ROGERS MODELİ
Üründen çok yeniliğe ve değişime açık esnek bir program
modelidir. Bu model için öğretmen öğrencileri dinleyen, yeni
düşünceler arayan problemleri birlikte çözmeye çalışan bir yapı
sergiler.
|
 |
