|
 KPSS
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Konuları
Rehberliğin İlkeleri Konu Özeti
Rehberlik anlayışını
oluşturan ilkeler doğrudan doğruya psikolojik danışma ve rehberliğin
dayandığı temel ilkeleri içermektedir.
1- Her birey seçme özgürlüğüne sahiptir.
Rehberlik, bireye seçme özgürlüğü tanıyan çevrelerde var olabilir.
Rehberliğin görevi, bireyin bu özgürlüğünü kullanabilmesi için
seçenekleri algıyabilmesine ve doğru tercihler yapmasına yardımcı
olmaya çalışmaktır.
2- İnsan saygıya değer bir varlıktır. Saygı bir başkasını,
değerli bir varlık olarak algılamak, onun ihtiyaçlarına karşı
duyarlı olmak demektir. 'Bir başkası" kavramı; dinini, ırkını,
cinsiyetini, sosyal sınıhnı, fiziksel ve psikolojik özelliklerini
dikkate almaksızın, tüm insanları kapsayacak kadar yaygın olmalıdır.
3- Rehberlik hizmetlerinden yararlanmak isteğe bağlıdır
(Gönüllülük). Rehberlik hizmetleri, birinci derecede bireyi hedef
alır. Bireyin iç dünyasının daha iyi anlaşılması amacını güden
hizmetlerdir. Bu nedenle bu hizmetten yararlanmak kişinin isteğine
bırakılmalıdır.
Ancak grup rehberliğinde isteksiz olan öğrenciler de, sınıftaki
herhangi bir rehberlik uygulamasına girmek zorunda kalabilmektedir.
Bu gibi durumlarda uygulanan rehberlik tekniğinin gerekleri, neden
niçin uygulandığı anlatılmalı, isteksiz ilgisiz öğrencilerin merakı
çekilmeye çalışılmalıdır.
4- Rehberlik hayat boyu yararlanılabilecek bir hizmettir.
Rehberliğin fonksiyonu kişilik gelişimini gerçekleştirmek daha
doğrusu gelişimi kolaylaştıracak koşulları sağlamak olarak
tanımlanırsa, o zaman rehberlik hizmetlerinin kişiye, bütün hayat
basamaklarında verilmesi gerekir.
Gelişim ve özü geliştirme sürekli bir durumsa, rehberlikte yardım
sürekli olmalıdır.
Ancak, rehberlik yardımının sürekli oluşu kişinin her an bir
başkasının desteğine ihtiyaç duyması her bunalım anında bir
danışmana başvurmak kadar bağımlı olmak anla mında anlaşılmamalıdır.
Burda kastedilen, anaokulu-ilköğretin döneminden başlayıp formal
eğitimin sonu na kadar, hatta ondan sonra kişilere verile bilecek
psikolojik yardım türleri bulunduğudur.
Gelişim doğumdan ölüme kadar devar eden bir süreçtir ve bu süreçte
her gelişir basamağının kendine özgü görevlerinin yer ne
getirilmesinde bireyler zaman zaman yardıma ihtiyaç duyabilirler. Bu
nedenle rehberliği sadece belli yaş dönemlerine özgü bir hizmet
olarak görmemek, ihtiyacı olan herkese hangi gelişim döneminde
bulunursa bulunsun yardım sağlamak gerekir.
(Toplu dosya da okulda öğrencilerle ilgili toplanan bilgiler
saklanır. Her okul birey hakkında bilgi elde edebilir, bu nedenle
bilgiler toplu dosya da saklanmalı bir üst eğitim aşamasına geçen
öğrenci ile birlikte kuruma gönderilmelidir).
5- Rehberlik ve Psikolojik Danışma da gizlilik esashr.
Rehberlik ve Psikolojik Danışmada Hizmetlerinin verilişi sırasında
danışanın mahremiyetine saygı duyulmalı, onun sırlarını saklamaya
özen gösterilmelidir. Psikolojik danışma durumlarında danışmanın
sağladığı güven ortamı içinde danışan bazen kendisine itiraf
etmediği, söyleyemediği yaşantılarını danışmanla paylaşabilir.
Danışana ait gizli bilgileri başkalarına aktaran bir danışman,
danışana karşı saygısız davranmış demektir. Bu durum rehberliğin en
temel ilkesini zedelemek demektir.
6- Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri ilgililerin
işbirliği ile yürütülmelidir
Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri bu alanda yetişmiş
uzmanın, liderliğinde öğretmen yönelici ve diğer okul personelinin
ortak bir amacı için işbirliği ile çalışmalıdır Gerektiğinde anne
babaların işbirliği gerekir.
Danışman kadar bilgili ve deneyimli olursa olsun okuldaki diğer
görevlilerin desteğini
sağlamadığı taktirde görevini etkili bir biçimde yürütemez.
Öğretmenler öğrencilerle ilgili gözlemlerini danışmana verirler
danışmanlarda rehberlik ilkelerini öğretim faaliyetlerine
yansıtmaları hususunda yardımcı olurlar.
7. Rehberlik tüm öğrencilere açık bir hizmettir.
Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin hedefi bireyleri
kendilerini gerçekleştirmelerine yardımdır ve kendini gerçekleştirme
bütün canlılarda özellikle insanlarda görülen doğal bir eğilimdir, o
halde bu hizmetler bütün bireylerin yararlanmasına açık olmalıdır.
Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerini sadece normalden
ayrılanlara özürlü ya da uyumsuz kimselere verilen bir hizmet olarak
görmek, hizmetin sınırlarını çok dar tutmak anlamına gelir.
Günümüzde rehberliğin işlevinin düzeltme, çare bulma olmaktan çok
koruma ve geliştirme olduğu kabul edilmektedir. O hâlde bu
hizmetlerden, gelişme çabalarında sıkıntıya düşen herkes
yararlanabilir.
8. Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinde bireysel
farklılıklara saygı esastır.
Bu ilke bireye saygı ilkesi ile yakından ilgilidir. Her birey
kendine özgü bir varlıktır, ilgi yetenek, değer ve tutumları ile
başkalarından farklılık gösterir. Farklı yaradılışı olan, farklı
çevrelerden gelen bireylerin ihtiyaçları da farklı olacaktır.
Rehberlik ve Psikolojik Hizmetleri bireylerin birbirinden farklı
eğitim ihtiyaçlarına
duyarlı bir ortamda gerçek anlamda işlevini sürdürebilir.
Rehberlik böyle bir eğitim ortamında var olabileceği gibi, rehberlik
uzmanları bireysel farklara saygılı eğitim ortamlarının sağlanması
hususunda çaba göstermelidir.
9. Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri hem bireye hem
de topluma karşı sorumludur.
Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri bireyin hem kendi
isteklerini yerine getirmesine yardımcı olmalı, hem de topluma uyum
sağlamasını kolaylaşhrmalıdır.
10. Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri eğitim
öğretimin aynimaz bir parçasıdır.
Eğitim sürecinde diğer fonksiyonlarla rehberlik ahenk içinde
yürütülmelidir.
Rehberlik eğitimden ayrı, ama eğitim için yürütülen bir hizmet
olarak anlaşılmalıdır. |
 |
