|
 KPSS
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Konuları
Rehberlik Hizmetinde Öğretmenin Görev ve Sorumlulukları Konu Özeti
1- Öğrencilerini
duruma ahştınr:
Öğretmenler derslerini işlerken, rehberlik hizmetleri
kategorisine giren bazı hizmetleri de yerine getirmiş olurlar. İyi
bir öğretmen ders yılı başında hemen derse başlamaz. Örneğin, bir
öğretmen dersine ilk başladığı gün öğrencilerine kendisini tanıtır.
Onların kendilerini tanıtmalarını sağlayabilir ve böylece sınıfta
samimi bir havanın yaratılması için bir başlangıç yapmış olur. Derse
başlamadan önce, işleyeceği konuların kazandıracağı bilgi, beceri ve
tutumları, bunların gelecekteki önemi ve yararları, kısaca dersin
amacı hakkında açıklama yapmalıdır. Çünkü, öğrenci öğretmenin
amacını bilirse o konuya karşı ilgisi artar. Ayrıca, hangi konuları
nasıl işleyeceğini, ne zaman sınav yapacağını, sınavın tipini, ne
gibi bir ödev veya ek çalışma istediğini anlatmalı, bunları yazılı
olarak da vermelidir. Yine öğretmen ilk saat, o derste başarılı
olmak için derse nasıl çalışmak gerek tiği, ders araçlarının neler
olduğunu ve bun ların nasıl kullanılacağı hakkında bilgi vermelidir.
Gerçi verimli çalışma yöntemleri konusunda okul danışmanları veya
sınıf öğretmenleri öğrencilere zaman zaman açıklamalar yapabilir,
ancak her konunun kendine özgü bir öğrenme yöntemi bulunmaktadır.
Ders öğretmeninin bu konuda neler yapacağı açıklamalar ayrıca, onun
hangi becerilerin kazanılmasını önemli gördüğü hususunda bir fikir
verebilir. Bu arada, öğrencilerin derse karşı tutumlarına dersin
konusuna ilişkin beklenti ya da yaşantılarını ifade etmelerine imkan
veren bir öğretmen, öğrenim yaşantılarını öğrencilerin ihtiyaçlarına
daha uygun bir şekilde düzenlemek için yararlı bazı fikirler
edinebilir. Bu bakımdan ders yılının ilk günlerinden ders
saatlerinin bir sohbet şeklinde geçmesi, öğrencilerle öğretmenin
birbirlerini daha yakından tanımaları ve o derse alışmaları
açısından yararlı olacaktır.
2- Öğrencileri tanımaya çalışır:
Öğretmenin öğretme işini başarı ile yürütebilmesi için, her
şeyden önce, öğrencisini, "Öğrenen" bir varlık olarak tanıması
gereklidir. Öğretim ortamında en önemli özellikler yetenek ve
ilgilerdir. Bu özellikler çeşitli alanlarda bilgi edinmekle ve
problem çözmekle gelişir. Derslerde yürütülen öğretim faaliyetleri
sırasında yeteneklerin ve ilgilerin tanınması için de pek çok uygun
hrsatlar çıkabilir. Bir öğretmen öğrencilerin davranışlarını
derslerde, ders dışı faaliyetlerde ve dinlenme saatlerinde gözlem
olanağına sahiptir. Öğrencilerini tanımaya istekli bir öğretmen bu
hrsatları değerlendirebilir, tesadüfi gözlemlerle yetinmeyip
sistemli gözlemler yaparak öğrencilerin değişik ortamlarda nasıl
davrandıkları hakkında bir fikir edinebilir.
Gözlem sonuçlarını her öğrenci için tuttuğu kişisel dosyasına
işleyeceği gibi, danışmanların hazırlayacağı formlara da
işaretleyebilir.
Yapılacak rehberlik yardımında öğretmenlerin öğrenci hakkındaki
gözlem ve yargıları büyük önem taşımaktadır. Bir öğrenci hakkında
bir veya birkaç öğretmenin gözlem yetersizliği ya da yanlı gözlemi
yüzünden yanlış, hatalı yargılara varması söz konusu olabilir. Ama
çok sayıda öğretmenin yargılarının bileşkesi bize öğretici hakkında
gerçeğe oldukça yakın bir fikir verir.
3- Öğrencilerin gelişimini sağlayan bir ortam hazırlar:
Sınıhnda öğrencilerin gelişimlerini destekleyen bir ortam
hazırlama, iyi bir öğretmenin, her ders saati ve ders dışı
etkinlikler için, gerçekleştirmeyi özlediği bir amaçtır. İyi bir
öğretmen, kişinin beden ve ruh sağlığı açısından, en az, sınıftaki
masa, sıra, tahta, hava, ısı, ışık, araç-gereç vb.nin oluşturduğu
maddesel ortam kadar da kişiler arası ilişkilerin önem taşıdığını
bilir. Öğrencileriyle ilişkilerinde karşılıklı saygıya, düşünce ve
duyguların içtenlikle ortaya konulmasına özen gösterir. Kusurları da
olsa, her öğrenciyi değerli birer varlık olarak görür.
Öğrencilerini, kişisel güçlerine inandırmaya, kendileriyle ilgili
kararları vermeye ve verdikleri kararların sorumluluğunu taşımaya
iteklendi-rir. Bunları yaparken kendisine, gerektiğinde yardım
edileceğini de sezdirir. İçten, sıcak toplumsal ilişkiler içinde
onların kendi zayıf ve güçlü yanlarını tanıyarak benliklerini
güçlendirmelerine yardımcı olmaya çalışır. Böylece sınıh gerginlik
ve kaygı yaratan durumlardan uzaklaşarak karşılıklı saygı,
sevgi,anlayış, hoşgörü ve paylaşmaya dayanan bir toplumsal ortam
durumuna getirir.
4- Öncelikleri ders konulanna değil, öğrencilerin kişilik
gelişimine verir:
Ders konularının öğrenilmesinde, bu amacın gerçekleştirilmesini
sağlayan etkinliklerden biri olarak bakar. Ders dışı etki ve sosyal
etkinlik çalışmalarından yararlanarak öğrencilerini grupsal
etkinliklere katılmaya özendirir. Bu yolla onların kendi ilgi,
yetenek ve değer yargılarım; toplumsal ilişkilerdeki güçlü ve eksik
yanlarının tamamlanmalarına, değerlendirmelerine ve bunları
geliştirmelerine yardımcı olur.
5- Öğrencilerini bilgilendirir:
Dersiyle ilgili mesleki rehberlik yapar. Okulda meslek
rehberliğinin en ekonomik biçimde alan öğretmenleri aracılığı ile
yapılacağı söylenebilir, öğretmen, derste yeri geldikçe, bir gezi
gözlem sırasında, konularının iş alanları ile ilişkilerini
belirtebilir. Alanının çalışma koşulları, iş bulma olanakları,
gerektirdiği yetenek ve ilgiler konusunda bilgi verebilir.
6- Öğrencilerin salt derse ilişkin sorunlanyla ilgilenmez, başka
sorunlanyla da İlgilenir:
Öğrencilerin birçoğu, okulda kendisini anlatacak birisinin
yokluğunda ya da azlığından yakınmaktadırlar. Öğretmenin,
öğrencilerinin sorunlarını ilgiyle ve içtenlikle dinlemesi onlarda
güven yaratmaktadır. İlgiyle ve içtenlikle dinlenme, onların
gerginliklerini atmasına kendilerini çaresiz görmekten kurtararak
çözümüne yönelmelerini sağlayabilmektedir.
Öğrenciler güvensizlik duyduklarında, psikolojik gereksinmeleri
karşılanmadığında, sevilmediklerinde, kendilerini değersiz ve yalnız
hissettiklerinde çalışma istekleri kalmaz. Böyle zamanlarda
öğretmenin öğrenciye öğretme çabaları boşa gider.
Öğrencileri ile yakından ilgilenen bir öğretmen onların genellikle
okul ve öğretimden kaynaklanan günlük kaygılarını, ufak tefek
sorunlarını onları dinleyerek, yardımcı olabilir. Genellikle
öğrenciler böyle sıcak yumuşak ve içten davranan öğretmenlerine
karşı güven duymakta ve içlerini açarak yardım ve tavsiyelerini
beklemektedirler.
7- özel yardıma gereksinimi olan öğrencilerle yakından ilgilenir:
İyi bir öğretmen, özel yardıma gereksinimi olan öğrencileri,
sorunları derinleşmeden yardım görmeleri için, rehberlik uzmanına ya
da başka ilgililere yollar. Öğrencilerin gelişim sorunlarının çözümü
için, uzmanlarla ve öbür öğretmenlerle sık sık görüşür, gerektiğinde
işbirliği yapar.
8- Öğrencinin ailesiyle görüşmeye İsteklidir:
Görevinin bilincinde olan öğretmen, öğrencinin kendisine
tanıtılması amacıyla tanınması ve gelişen sorunlarının çözülmesi
için, öğrencinin ailesiyle görüşmenin öğrenciyi aile içinde
gözlemenin yararlılığına inanır.
9- Sınav sonuçlarını öğrencinin yetenek ve başarısını ölçmek
amacıyla değerlendirmez:
Öğrencinin başarısını değerlendirirken onun konulardan ne
kadarını bildiğini ölçüt alma yerine geçmişteki başarısını
,gelişimini ve olanaklarını göz önünde tutar. Bireysel ayrılıklara
karşı duyarlılık gösterir.
10- Rehberlik görevlileriyle işbirliği içinde olur:
İyi bir öğretmen, eğitimin okuldaki tüm görevlilerin ortak bir
görüş ve anlayışla sağlayacaklarını, işbirliği sonucu
gerçekleştirilebileceğini bildiği için öğrencileriyle ilgili
bilgileri, rehber öğretmen ve rehberlik uzmanlarıyla paylaşır. Bunun
yanısıra, o rehberlik bürosunun gerekli gördüğü bilgilerin
toplanmasında yardımcı olmayı ve önerilerini göz önünde bulundurmayı
görevlerinden biri sayar. |
 |
