|
 KPSS
Eğitim Bilimleri Gelişim Psikolojisi Konuları
 KPSS
Rogres ve Benlik Kuramı Konu Özeti
ROGERS VE BENLİK
KURAMI
Cari Rogers, insan doğasını temelde olumlu ve yapıcı olarak
kabul eden, insanın tek başına değerliliğini ve gücünü esas alan
insancı (hürna-nistik) yaklaşımın başlatıcısı ve
temsilcilerindendir. Rogers ve Maslow gibi insancı yaklaşımı
benimsemiş psikologlar kişilik gelişimini açıklarken, benlik yapısı
üzerinde durmaktadırlar.
Benlik Yapısını Etkileyen Etmenler
İnsancı görüşe sahip psikologlara göre özben ve benlik tasarımı
içsel yaşantılar kaynaklarını özbenden almaktadırlar İnsanların tümü
özbenleri açısından bazı yönleri ile birbirlerine benzerlerken bazı
yönleri ile de birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Yeme, içme cinsel
gereksinmeler gibi fizyolojik özellikler, sevilme, güven duyma,
başarılı olma gibi psikolojik özellikler açısından tüm insanlar
birbirlerine benzerlerken, müzik, resim, sözel yetenekleri gibi
kişisel güçler açısından da birbirlerinden farklılık
göstermektedirler. Özben, yapı olarak "kötü" değil "iyi"ye
yöneliktir. Kötü olarak nitelendirilen tutum düşünce ve davranışlar
temel gereksinimlerin doyurulmaması sonucu oluşur.
Benlik tasarımı ile kastedilen ise, çok genel olarak kişinin
kendisini algılayış biçimidir. Kişinin kendi görüşüne göre
özelliklerinin, yeteneklerinin, duygu, düşünce, inanç ve
tutumlarının dinamik bir görüntüsü olarak tanımlanabilecek benlik
tasarımı, doğuştan başlayan bir süreç içinde yavaş yavaş
biçimlenmektedir. Benlik tasarımının dinamik bir yapıya sahip olması
geçirilen yaşantılara bağlı olarak kişinin benlik tasarımında
değişmeler olabileceğini ifade etmektedir.
Rogers'in Eğitim Üzerine Görüşleri
Psikolojik danışmanın, danışma süreci sırasında sağladığı ortama
benzer bir ortam öğretmen tarafından da sağlanabilir. Rogers belirli
koşulların sağlandığı bir sınıf ortamının, öğrencinin bir bütün
olarak gelişmesini kolaylaştıracağını ifade etmektedir.
Öğrenciler en kendilerini rahat hissettikleri bir sınıf ortamında
öğrenmeye açık olurlar. Yaratıcı ve araştırıcı yönleri harekete
geçer. Sınıf ortamının öğrenmeye açık bir hale getirilmesinde
anahtar kişi öğretmendir. Öğretmenin kabul edici, empatik ve
yargılayıcı olmayan tutumu önem taşımaktadır. Öğretmen her öğrenciye
değerli ve yetenekli olduğunu hissettirmeli, kendi sorumluluğunu
üstlenmesi için, öğrenciyi teşvik etmelidir Bütün bunların yerine
getirilebilmesi için, kuşkusuz öğretmenin alanına bir biçimde
öğrencilerine bilgi aktarması ve onları sadece yüzeysel bir biçimde
tanıması yeterli olmamaktadır. Öğrencilerin tutumları, değerleri,
duyguları, dünyayı algılayış biçimleri ile tanınabilmesi için çaba
göstermelidir.
Öğrenciyi tanıdıkça ve onu anladıkça anlaşıldığı ve koşulsuz olarak
kabul edildiği öğrenciye hissettirildikçe, öğrencinin de içgörü
kazanarak kendini keşfetmesi kolaylaşacaktır.
Rogers'in eğitim üzerine görüşlerini okudukça, bazı noktalara
ilişkin sorularımız oluşmuş olabilir. Bunlardan bir tanesi öğrenciyi
hiç kısıtlamadan tümüyle özgür bırakmanın sakıncalı olup olmadığı
olabilir. Rogers da öğrenciyi başlangıçta tümüyle özgür bırakmanın
sakıncalarını kabul eder. Bunun yerine derece derece, öğrencilerin
uyum sağlayabilme düzeyleri ile orantılı bir artış içinde özgürlük
tanınmasını önerir.
|
 |
