|
 KPSS
Ölçme ve Değerlendirme Konuları
Testin Kendisiyle İlgili Etkenler
Testin uzunluğu:
Bir testin içerdiği madde sayısı, testin güvenirliği ile doğrudan
bağlantılıdır. Güvenilirliği etkileyen diğer etkenlerin tümü kontrol
edilmişse ve teste sonradan katılan sorular, öncekiler gibi aynı
davranışlarla ilgiliyse, soru sayısı arttırılarak testin güvenirliği
arttırılabilir. Örneğin; öğretmenlerin yaptığı bir iki soruluk
yoklamalardan ya da 10 - 15 maddelik doğru - yanlış testlerinden
alınan puanlar tek bir puan için toplanmadıkça güvenilir olmaz. Bu
yüzden belirtilen sınavlardan birkaçı birlikte tek bir sınav gibi
değerlendirilmelidir.Test içeriğinin benzerliği: Ölçütleri davranış
ve konu açısından homojen olan bir testten alınan puanlar, heterojen
bir testten alınan puanlardan daha güvenilir olur. Örneğin; 100
maddelik bir sosyoloji tesü, 100 maddelik sosyal bilimler testinden
daha güvenilirdir. Konulan sıkıca örülmüş olan derslerde (matematik
- yabancı dil) geliştirilen testler konuları sıkıca örülmemiş olan
derslerde geliştirilen testlerden daha güvenilir sonuçlar verir.
Ayırt edici maddelerden oluşan bir testin güveniriiği daha yüksek
olur. Bir maddenin ayırt etme gücü, o maddenin içerdiği düşüncenin
sağlamlığına, onun anlamının açıklığına, çoktan seçmeli maddelerde
doğru yanıtın yeterli yetersiz bilgiye sahip olan öğrenciler için
çekici gelmesine de bağlıdır.
Puanleunadeıki nesnellik: Bir testin güvenirliğini, onun
puanlamasının nesnel olup olmayışı büyük ölçüde etkiler. Bir testten
alınan puan, puanlayıcıya ya da puanlanan zamana göre değişmiyorsa o
testin puanlama güvenirliği yüksektir. Puanlama güveniriiği yüksek
olan bir testin güvenirliği de yüksek olur.
Puanlama güvenirliği, puanlamanın nesnel olmasına ve puanlayıcının
öznel kanısının puanlamaya etki etmemesine bağlıdır. Bu nedenle
objektif testler en yüksek puanlama güvenirliğine sahiptir.
Uygukıma koşullan: Testin uygulamasında ana kural, uygulama
koşullarının her öğrenci için aynı olmasıdır.
Testten alınan puan güvenirliği, uygulama koşullannın
elverişsizliğinden ya da koşullann her öğrenci için ayn olmasından
dolayı düşebilir. Testin uygulandığı koşullar ışık, ısı,
havalandırma gibi değişkenler bakımından elverişli olmalıdır.
Testin uygulanmasındaki önemli bir konuda kopya sorunudur. Testin
hazırlanması, çoğaltılması, saklanması aşamalarında gizlilik
ilkesine kesinlikle uyulmalıdır.
Uygulama sırasında öğrenciler birbirinin yanıtlarını görmeyecek
düzende oturtulmalıdır. Testi uygulayanlar yansız davranmalı,
onların yanıtlannı etkileyecek herhangi bir işaret ya da davranıştan
kaçınmalıdır.
Testin Uygulandığı Öğrenci ya da Grup ile İlgili Etkenler
Testin güvenirliğini etkileyen etkenlerden biri de test
uygulanan öğrencinin ölçülen özellik bakımından her zaman aynı
olmasıdır. Eğitimde ölçülen özellikler günden güne, saatten saate
değişebilir. Öğrencinin bir basan testinden aldığı puan onun
hastalığından, yorgunluğundan, uykusuzluğundan ve güdülenmemiş
olmasından etkilenir.
Sınava giren öğrencinin dinlenmiş ve somlar yanıtlamaya güdülenmiş
olması istenir. Doğm yanıtını bilmediği maddelerde tahmine giden
öğren çilerden şanslı olanlar puanlannı arttırabilirier.
Teste tâbi tutulan öğrencinin test puanının değişmesine neden
olan bireysel etkenler dör grup altında incelenebilir.
1. Bireyin sürekli ve genel karakteristikleri
Bu tür etkenler bireyin yalnızca belli bir zaman da olmuş olduğu
belli bir testteki, puanın değiş meşine değil, herhangi bir zamanda
alacaç herhangi bir testteki puanında değişmesine ne den olur.
Örneğin; hızlı okuma ve okunduğun anlama yeteneği... Testte bulunan
problemleri benzerlerini daha önce çözmüş olma gibi.
2. Bireyin sürekli ve özel karakteristiği: Bunlar yalnızca
belli bir testle ilgili olan etkenlerdi Örneğin; testte bulunan bir
okuma parçasını daha önce okumuş olma gibi.
3. Bireyin geçici ve genel karakteristiği: Herhangi bir
testten alınacak puanı etkileyen etkenlere denir. Sınav yerindeki
ısı, ışık, ve havalandırma durumu v.b.
4. Bireyin geçici ve özel karakteristikleri: Bunlar belli bir
zamanda alınan belli bir testteki puana etki eden etkenlerdir. En
çok hataya etki eden etmenlerdir. Örneğin; özel bir testin neden
olduğu güdülenme eksikliğidir.
Bir testin güvenirliği, o testin uygulandığı grubun ölçülen özellik
bakımından homojen ve heterojen olmasına bağlıdır. Güvenirliği aynı
kişilerin bir testten aldıklan puanlann tutarlılığı ya da test
sonuçlanna göre kişilerin grup içindeki sıralannın değişmezliği
olarak tanımlanır. Güvenirlik, geçerlik için gerekli koşuldur. Bir
testin güvenirliği düşük ise geçerliği de düşüktür. Ancak
güvenirliği yüksek olan bir testin geçerliği yüksek olmayabilir.
Hatta düşük olabilir. Güvenirliği düşük bir testin geçerliği ne
denli uğraşılırsa uğraşılsın belli bir sınınn üstüne çıkanlamaz.
Kullanışlılık
Bir ölçme aracının sahip olması istenilen üçüncü nitelik
kullanışlılıktır. Bir testin kullanışlılığı onun geliştirilmesi,
çoğaltılması, uygulanması ve puanlanmasının kolay ve ekonomik olması
demektir. Çoğu kez testin kullanışlılığı ilk plânda düşünülüp onun
geçerlilik ve güvenirliği dikkate alınmaz. Böyle yapılması doğru
değildir. Bir testin güvenirlik ve geçerliği ön plânda tutulmalıdır.
Geçerlik ve güvenirlikten vazgeçmeden kullanışlık işleri
karşılanmaya çalışılmalıdır.
Hazırlanan testin ya da soruların sınava giren her öğrenciye bir
nüsha düşecek biçimde çoğaltılması testin kullanışlılığını artırır.
Ancak bu da olanaklara bağlıdır. Basılan testlerde so-rulann
okunması ve birbirlerinden ayn bir bütün olarak algılanması kolay
olmalıdır. Basımı kötü ve nerdeyse soruları birbirlerine kanşmış
olan bir test kullanışlılığından çok şey yitirir. Bu nedenle testler
uygulanmadan önce okunamayan ya da yanlış yazılan yerler olup
olmadığı bakımından büyük bir özenle gözden geçirilmelidir. Kopya
çekmeyi engellemek için sınav yapılırken olanaklar ölçüsünde fazla
gözcü kullanılmamalıdır. Bir testin kullanışlılığını artıran
etkenlerden biri de o testin uygulanabildiği alanın genişliğidir.
Üzerinde durulacak bir başka nokta testin puanlamasındaki
kolaylıktır. Bu konuya iki yönden bakılabilir.
a. Testi herhangi biri puanlayabilir mi?
b. Testin puanlaması çok zaman alır mı?
Yazılı yoklama tipi sınavlarda bireysel testlerin bireysel
testlerin puanlaması, kesinkes o konunun uzmanı tarafından
yapılmalıdır. Seçmeli testlerin puanlaması hem kolaydır hem de daha
az zaman alır.
Aslında bir test geliştirici, amacına hizmet edecek güvenilir,
verileri daha kolay, daha ucuz ve daha az zamanda nasıl elde
edileceği, testin plânlama evresinde belirlemiş, yani seçimini
yaparken kullanışlılık etkenini de düşünmüş olmalıdır.
|
 |
