|
KPSS Coğrafya Konu Başlıkları
KPSS
Coğrafya Türkiye'nin Bitki Örtüsü
TÜRKİYE'NİN BİTKİ
ÖRTÜSÜ
Orta kuşakta yer alan ülkemiz ağaç, ağaççık, ot, yosun gibi
çeşitli cinslerde 12.000'in üzerinde bitki türünü bünyesinde
barındırır. Dolayısıyla orman, çalı ve otlardan oluşan bitki örtüsü
yönünden fakir, ancak bitki türü bakımından oldukça zengin bir
ülkedir.
Hatta jeolojik çağlardan kalma günümüz iklim koşullarının eseri
olmayan kalıntı (relikt) bitkiler, bugün de ülkemizde yaşama
ortamı bulabilmektedirler. Örneğin soğuk iklimlerin bitkileri yüksek
dağlarımızın kuzeye bakan yamaçlarında yaşamlarını
sürdürebilmektedirler. Bunun yanında sıcak iklimlerin bitkileri ise,
güneye bakan yamaçların alçak kuytu alanlarında ve vadi içlerinde
yetişebilmektedir. Bu kalıntı bitkiler, ülkemizdeki bitkilerin üçte
birini oluşturur. Benzer sayılarda, yine dünyanın hiçbir yerinde
görülmeyen, ancak ülkemiz iklim koşullarında yetişebilen endemik
bitkiler de bulunur. Bunların yanında, bitki örtüsündeki tahribatın
artması ve yerine yenilerinin dikelememesi nedeniyle, doğal olarak
ormanlık olan ülkemizde İç Anadolu ve Trakya, bozkır hâline
dönüşmüştür. Bu otsu formasyonların görüldüğü bozkırlara antro-pojenik
bozkır denir. Ülkemizde bu kadar çeşitli bitki topluluğunun
bulunmasının nedenlerinden biri de Akdeniz Bölgesi'nde subtropikal,
Karadeniz Bölgesi'nde okyanusal, iç bölgelerimizde karasal iklim
koşullarının varlığındandır. Bu iklim bölgelerinde ayrı özellikteki
orman, maki, bozkır, Alpin çayırlar gibi bitki toplulukları bulunur.
Ülkemizde iklim, toprak, yeryüzü şekilleri ve insan ayrı bitki
topluluklarının gelişmesine etki eden etmenlerdir. İklim, bitkilerin
ülkemizde çeşitlenmesini sağlamıştır. Özellikle iklim elemanlarından
sıcaklık, nem ve yağışın azlığı ya da fazlalığı bitki örtüsünün gür
veya seyrek olmasına neden olmuştur. Toprak, diğer alanlarda olduğu
gibi, ülkemizdeki bitkilerin de besin kaynağını oluşturur-. Yeryüzü
şekilleri, ülkemiz bitki topluluklarının değişik olmasına neden olan
bir diğer etmendir.
Bundan dolayı, bitki örtüsünün yetişmesinde yükseklik ve bakı
özelliklen önemli etkiler oluşturur. Bakı, bir alanın güneşe göre
durumunu belirler. Bu nedenle güneye bakan yamaçlar bol güneş
alırken, kuzeye bakan yamaçlar daha az güneş alır. Bakı durumu, Doğu
Karadeniz Dağları'nda net olarak gözlemlenir. Bu dağların kuzeye
bakan yamaçlarında gür ormanlar bulunurken, güneye bakan
yamaçlarında orman azalır ve seyrekleşir, daha çok kurakçıl bitkiler
yetişir. Ülkemizde bitki örtüsü üzerinde hem olumlu hem olumsuz
olarak insan etmeni de yer alır. İnsanın aşırı hayvan otlatması
çayırları bozkıra dönüştürebilir. Bunun yanında, ormanlarda aşırı
ağaç kesilmesi, tarla açma, yangınlarla orman tahribatı söz konusu
olmaktadır. |
 |